خانه تکانی
آيا شما از آن دسته افرادي هستيد که هنگام خانه تکاني فقط تميزي خانه و آماده شدن براي عيد برايتان مهم است؟ آيا حاضريد خانه را کاملا تميز کنيد، ولي بهاي آن را با از دست دادن سلامت خود بپردازيد؟
    نبايد هرگز و در هيچ شرايطي از ياد ببريد اولين و مهم ترين مسئوليت شما در قبال خودتان، محافظت از سلامت تان است. فراموش نکنيد در خانه تکاني امکان بروز مشکلات اسکلتي عضلاني بسيار زياد است که علت آن هم افزايش بار فيزيکي فعاليت ها و خستگي ناشي از آن و نيز قرار گرفتن در وضعيت هاي ثابت و طولاني مدت است که بايد مدنظر قرار گيرد. اين مخاطرات در مورد خانم ها و بخصوص در سنين بالاي 50 سال به مراتب بيشتر است.
    با اين تفاسير، دقيقا در اين مقطع از سال که فصل خانه تکاني است بايد مروري بر گفت وگوي ما با دکتر احمد موذن زاده، فيزيوتراپيست و رئيس انجمن فيزيوتراپي استان فارس داشته باشيد تا با خطرات خانه تکاني غيراصولي بيشتر آشنا شويد.
    
    آسيب به مفاصلپاک کردن شيشه ها روي مفاصل اندام فوقاني بخصوص شانه و مچ فشار وارد مي کند. پاک کردن لوستر هم روي ستون فقرات و مهره هاي گردني فشار وارد مي آورد و هم اندام فوقاني. ضمنا احتمال سقوط از چهارپايه يا پله نيز محتمل است که مي تواند باعث شکستن اندام تحتاني مانند لگن و مچ پا شود.
    
    شستن کمرشکن فرش
    در مورد شستن فرش هم مشکلات ستون فقرات کمري و عود ديسک کمر و همچنين فشار بر مفصل مچ دست محتمل است و در مورد جابه جايي وسايل منزل نيز رعايت اصول حفاظت از ستون فقرات و نکات ارگونوميک ضروري است. مثلا از خم و راست شدن روي کمر خودداري شده و روي زانو خم شويم و جسم سنگين را به بدن نزديک کنيم و از چرخش ناگهاني بر ستون فقرات و حمل اشياي سنگين هم خودداري شود.
    
    خانه تکاني، بلاي جان برخي ها
    ميزان آسيب هاي اسکلتي عضلاني در خانه تکاني نوروز در خانم هاي چاق و افرادي که دچار مشکلاتي چون ساييدگي مفاصل، ديسکوپاتي و پوکي استخواني هستند، رايج تر است و فرد بايد فعاليت هاي فيزيکي را بر اساس ميزان آمادگي جسماني و بيماري هاي زمينه اي که دارد انجام دهد؛ به عنوان مثال فردي که ساييدگي زانو دارد از خم و راست کردن مکرر زانو و اعمال وزن و دوزانو يا چهارزانو نشستن خودداري کند يا در مورد مشکلات ديسک کمر از ايستادن طولاني مدت و خم و راست شدن مکرر و حمل وزنه هاي سنگين يا وضعيت هاي نشسته طولاني مدت همراه با خم بودن سروگردن خودداري شود.
    در مورد افراد چاق نيز با توجه به افزايش ميزان فشار به مفاصل حتما بايد به نحو مقتضي فعاليت هاي فيزيکي را به صورت محدود انجام دهند.
    
    به مچ دستتان رحم کنيد
    توجه داشته باشيد انجام حرکات پياپي، سنگين و خم کننده مفاصل دست ها در روزهاي خانه تکاني عوارضي به دنبال دارد که کشيدگي تاندون ها و کوفتگي مفاصل از جمله آنهاست.
    انجام کارهاي سنگين تر با انگشت ها نيز مي تواند تشديدکننده روماتيسم مفاصل يا عامل بروز آرتروز انگشتان باشد. اما مهم تر از آن بروز عوارضي در مچ دست است که شايع ترين آنها سندرم تونل کارپال است که بر اثر ضربات و خم شدن مکرر مچ، روي عصب دست ايجاد مي شود و گزگز انگشتان را به دنبال دارد.
    عارضه ديگري که ممکن است براي مچ دست ايجاد شود دکورون نام دارد که درد و تورم در ناحيه زير شست دست و کشيدگي دو تاندون آن را سبب مي شود. در مراحل پيشرفته اين عارضه نيز بايد مچ دست را گچ گرفت يا تاندون ها را جراحي کرد.
    
    خانه تکاني را متوقف کنيد!
    نشانه هاي خطر شامل درد، گرفتگي يا اسپاسم عضلاني، تورم مفاصل، درد تيرکشنده به اندام ها و محدوديت حرکتي است که در صورت بروز چنين علائم و عوارضي بهتر است که ضمن توقف فعاليت با پزشک يا فيزيوتراپيست خود مشورت کنيم. استفاده از داروهاي مسکن همراه با ادامه فعاليت فيزيکي در چنين شرايطي مي تواند آسيب زننده باشد و در نظر گرفتن زمان مناسب براي استراحت و ريکاوري ضروري است.
    
    خانه تکاني، نه در دقيقه 90
    توصيه مي شود از اوايل اسفندماه و با يک برنامه ريزي زماني تدريجي و مناسب مراحل مختلف خانه تکاني با در نظر گرفتن اصول ذکر شده انجام شود. بديهي است اگر به صورت فوق العاده و همراه با محدوديت زماني و فشار بيش از حد مبادرت به فعاليت کنيم ريسک بروز آسيب را بالا برده ايم.
    هيچ چيز در ايام نوروز بدتر از اين نيست که تعطيلات را در بستر بيماري بگذرانيم!
    
    خط قرمزهاي خانه تکاني را نشکنيد
     بهتر است زنان قبل از شروع کار به مدت ده تا 15 دقيقه با حرکات ورزشي، نرمشي و کششي اندام هاي فوقاني و تحتاني، بدن خود را براي کار آماده کنند. بهتراست پس از دو ساعت کار و فعاليت، چند حرکت نرمشي تخصصي فيزيوتراپي انجام شود تا حالت فنري کمر حفظ شود.
    انجام فعاليت هايي مانند جابه جايي مبلمان نبايد به صورت انفرادي باشد.
    در مورد فعاليت هايي مانند تميزکردن لوستر که در ارتفاع است بايد نکات ايمني کاملا رعايت شود. ضروري است بعد از هر ده دقيقه کار کشيدن از آرنج و شانه ها کمي استراحت کنيد.
    در مورد قاليشويي يا شست وشوي پرده بهتر است از افراد حرفه اي کمک گرفته شود.
    هنگام بلند کردن اجسام از زمين از مفاصل زانو و کمر به طور همزمان کمک بگيريد، کمرتان را صاف و زانو را خم نگه داريد تا فشار بين آنها تقسيم شود.
    همراه با خانه تکاني بهتر است نسبت به چينش مناسب اسباب و وسايل منزل و در نظر گرفتن اصول ارگونوميک توجه شود و وضعيت مبلمان، بالش، تشک و.... نيز با توجه به اصول ذکر شده مورد بازبيني قرار گيرد.